Matematiksel Dil ve Temel Cebir
Sayı kümeleri, aralıklar, üslü ve köklü ifadeler, mutlak değer, denklemler, eşitsizlikler ve iktisadi kısıtlar.
1. hafta ders notunu indirMatematiksel düşünmeden ekonomik modellemeye: cebir, fonksiyonlar, limit, türev ve temel iktisadi uygulamalar.
IKT 101, lisans düzeyinde iktisat eğitimi için gerekli matematiksel altyapıyı oluşturan başlangıç dersidir. Temel kavramlar, işlemsel beceriler ve ekonomik yorum bir arada geliştirilir.
Doğrusal piyasa dengesi, talep ve maliyet fonksiyonları, bileşik büyüme, marjinal büyüklükler, esneklik ve basit optimizasyon problemleri ders boyunca matematik konularıyla ilişkilendirilir. Çok değişkenli analiz ve integralin ayrıntılı uygulamaları Matematik II kapsamında geliştirilir.
Dersin amacı, öğrenme çıktıları, haftalık içerik, değerlendirme yaklaşımı ve temel kaynakların tamamı ders izlencesinde yer alır.
Hazır olan notlar, kavram açıklamaları, formüller, grafikler, adım adım çözümlü örnekler ve bireysel alıştırmalar içerir. Yeni notlar hazırlandıkça aynı listede yayımlanır.
Sayı kümeleri, aralıklar, üslü ve köklü ifadeler, mutlak değer, denklemler, eşitsizlikler ve iktisadi kısıtlar.
1. hafta ders notunu indirKoordinatlar, doğru denklemleri, eğim, denklem sistemleri, parabol, başabaş ve arz–talep dengesi.
2. hafta ders notunu indirFonksiyon kavramı, tanım ve görüntü kümeleri, grafikler, parçalı fonksiyonlar, dönüşümler, bileşke ve ters fonksiyonlar; talep, maliyet ve gelir uygulamaları.
3. hafta ders notunu indirHaftalık sıralama, temel matematik becerilerinden tek değişkenli analiz ve iktisadi uygulamalara doğru kademeli ilerler.
| Hafta | Konu ve kapsam | İktisadi uygulama | Materyal |
|---|---|---|---|
| 01 | Temel cebir ve matematiksel dilMatematiksel dil ve cebir tekrarı: sayı kümeleri, aralıklar, üs/kök, mutlak değer, denklem ve eşitsizlikler. | Değişken, parametre, birim, iktisadi kısıtlar (P≥0, Q≥0). KAYNAK: TH Ek A; AD P.1; AU 1 | Ders notu PDF |
| 02 | Doğrular, denklemler ve piyasa dengesiKoordinatlar, doğru ve eğim; doğrusal / ikinci dereceden denklemler ve iki bilinmeyenli denklem sistemleri. | Doğrusal arz–talep denklemleri, denge fiyatı ve miktarı. KAYNAK: AD P.2–P.3; AU 3, 8 | Ders notu PDF |
| 03 | Fonksiyonlar ve grafikleriFonksiyon kavramı; tanım ve değer kümeleri; grafikler, parça parça fonksiyonlar; grafik dönüşümleri, bileşke ve ters. | Talep ve ters talep, üretim–maliyet ilişkisi ve birim yorumları. KAYNAK: TH 1.1–1.2; AD P.4–P.5; AU 2 | Ders notu PDF |
| 04 | Polinom ve rasyonel fonksiyonlarPolinom ve rasyonel fonksiyonlar; kökler, parabol, işaret, grafik yorumlama; rasyonel fonksiyonlarda tanım kümesi. | Toplam gelir ve ortalama maliyetin biçimi; başabaş noktası. KAYNAK: AD P.6; TH 1.1; AU 3 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 05 | Üstel ve logaritmik modellerÜstel ve logaritmik fonksiyonlar; kurallar, terslik, üstel/logaritmik denklemler. | Bileşik faiz, iskonto, üstel büyüme ve enflasyon. KAYNAK: TH 1.4–1.5; AD 3; AU 4 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 06 | Matrisler ve doğrusal sistemlerMatris kavramı ve boyut; basit matris işlemleri; 2×2 sistemlerin matrisle çözümü, determinant ve eliminasyonun temelleri. | Eşanlı piyasa ilişkileri ve basitleştirilmiş girdi–çıktı gösterimi. KAYNAK: AU 6; TH Ek B.1 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 07 | Limit ve sürekliliğe girişOrtalama değişim oranı; limitin anlamı ve limit kuralları; tek taraflı limit, sonsuzda limit ve sürekliliğe giriş. | Fiyat/miktar değiştikçe modelin davranışı; süreksiz tarife örnekleri. KAYNAK: TH 2.1–2.6; AD 1; AU 5 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 08 | Ara sınav ve değerlendirmeAra sınav dönemi: ilk yedi haftanın temel kavramlarının gözden geçirilmesi; ölçme ve geri bildirim. | Grafik, fonksiyon, denklem ve modelleme sorularının çözüm analizi. KAYNAK: Akademik takvim | Ara sınav haftası — |
| 09 | Türev kavramına girişSürekliliğin pekiştirilmesi; teğet ve sekant; türevin limit tanımı; türevlenebilirlik ve anlık değişim. | Toplam gelirde ortalama ve marjinal değişim arasındaki fark. KAYNAK: TH 3.1–3.2; AD 2.1–2.2; AU 5 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 10 | Türev alma kurallarıTemel türev alma kuralları: kuvvet, toplam, çarpım, bölüm, zincir; ikinci türev kavramı. | Toplam maliyetten marjinal maliyet; birimlerin doğru kullanımı. KAYNAK: TH 3.3, 3.6; AD 2.3–2.4 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 11 | Üstel ve logaritmik türevlerÜstel ve logaritmik fonksiyonların türevleri; logaritmik türev, kapalı türeve basit giriş. | Anlık büyüme, sürekli büyüme hızı, talep fonksiyonlarının türevleri. KAYNAK: TH 3.8, 3.4; AD 3; AU 5 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 12 | Marjinal analiz ve esneklikDiferansiyel ve marjinal yorum; göreli değişim; nokta fiyat esnekliği ve türev ilişkisi. | MR, MC, MP; talep esnekliğinin işaret ve mutlak değer yorumu. KAYNAK: AD 2.7; İK 1; AU 8 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 13 | Fonksiyon incelemeKritik noktalar; artma–azalma; birinci/ikinci türev testi; içbükeylik–dışbükeylik ve grafik inceleme. | Kâr ve gelir fonksiyonunun artan/azalan aralıkları, marjinal işaretler. KAYNAK: TH 4.1, 4.3–4.4; AD 4; AU 5 | Ders notu hazırlanıyor — |
| 14 | Ekonomik optimizasyonTek değişkenli optimizasyon: iç ve sınır noktaları, maksimum–minimum, ekonomik uygunluk; bütünleştirici problem çözümü. | Gelir/kâr maksimizasyonu, ortalama maliyet minimizasyonu; genel tekrar. KAYNAK: TH 4.6; AD 4; İK 1 | Ders notu hazırlanıyor — |
Not: Ara sınavın kesin tarihi akademik takvim ve öğretim elemanının duyurusuna göre belirlenir.
Derslerde kavramsal açıklamalar, grafiksel gösterimler, örnek problem çözümleri ve iktisadi yorumlar birlikte ele alınır. Öğrencilerin yalnızca sonucu değil, kullanılan matematiksel yöntemi ve ekonomik uygunluğu açıklaması beklenir.
İçerik uluslararası matematiksel iktisat ve Calculus yaklaşımıyla tasarlanmıştır. İngilizce kaynaklar esas, Türkçe ders kitapları ise kavramları pekiştiren tamamlayıcı kaynaklardır.
Tek değişkenli Calculus: ders videoları, çalışma soruları ve çözümler.
Kaynağı ziyaret et ↗Fonksiyon, limit ve türev başlıklarını içeren açık ders kitabı.
Kaynağı ziyaret et ↗Harici bağlantılar ilgili kurum ve yayıncıların kendi web sitelerine yönlendirir. Telifli kitapların tam metinleri bu sayfada dağıtılmaz.