İktisat bölümü · Lisans dersi

İstatistik I

Veriyi anlamak, belirsizliği ölçmek ve iktisadi olayları sayılarla yorumlamak. Ders içeriği, öğrenme çıktıları ve çalışma kaynakları tek bir yerde.

Ders kodu: İKT 207 Öğretim elemanı: Doç. Dr. Yakup Arı
Verinin dili: dağılımlarİstatistik I
−3σμ+3σ
Veri · Ölçme · Yorumlamaİktisadi uygulamalar
Betimsel istatistikVeri, tablolar, grafikler ve özet ölçüler
Olasılık teorisiOlaylar, sayma kuralları ve koşullu olasılık
Olasılık dağılımlarıKesikli ve sürekli dağılımlar

Ders izlencesi

Ders hakkında

İstatistiksel düşünmeyi iktisadi veriler üzerinden geliştirmeye yönelik temel ders.

Dersin amacı

Öğrencilerin istatistiksel düşünme becerilerini geliştirmek; iktisadi verileri düzenleme, görselleştirme, özetleme ve yorumlama yeterliği kazandırmak; temel olasılık kurallarını ve olasılık dağılımlarını öğretmektir.

Hesaplamaların yanı sıra kullanılan yöntemlerin mantığını ve elde edilen sonuçların iktisadi anlamını kavramak hedeflenir.

Kapsam ve işleniş

Ders; veri türleri, frekans dağılımları, grafikler, merkezi eğilim ve değişkenlik ölçüleri, momentler, olasılık kuralları, rassal değişkenler ve temel olasılık dağılımlarını kapsar.

Gelir, tüketim, ücret, fiyat, istihdam ve firma verileriyle çözümlü örneklere ve uygulamalara yer verilir.

İstatistik I ağırlıklı olarak betimsel istatistik ve olasılık konularına odaklanır. Örnekleme dağılımları, merkezi limit teoremi, tahmin ve hipotez testleri İstatistik II kapsamında daha ayrıntılı incelenir.

Hedefler

Öğrenme çıktıları

Dersi tamamlayan öğrencilerin kazanması beklenen bilgi ve beceriler.

01

Anakütle, örneklem, parametre ve istatistik kavramlarını; değişken türlerini ve ölçme düzeylerini ayırt eder.

02

İktisadi verileri frekans tabloları ve uygun grafiklerle düzenler ve sunar.

03

Merkezi eğilim, konum ve değişkenlik ölçülerini hesaplar; sonuçları iktisadi bağlamda yorumlar.

04

Dağılımların çarpıklık ve basıklık özelliklerini değerlendirir; temel momentleri kullanır.

05

Sayma kurallarını, temel ve koşullu olasılığı, bağımsızlığı ve Bayes teoremini problemlere uygular.

06

Rassal değişkenlerin olasılık fonksiyonlarını, beklenen değerlerini ve varyanslarını açıklar ve hesaplar.

07

Temel kesikli ve sürekli dağılımları uygun problemlerde kullanır; normal dağılım olasılıklarını hesaplar.

İçerik

Önerilen konu akışı

Akademik takvimden bağımsız, başlıklar halinde düzenlenmiş örnek bir öğretim sırası.

01İstatistiğe girişBetimsel ve çıkarımsal istatistik, anakütle, örneklem, parametre ve istatistik.
02Veri ve değişkenlerDeğişken türleri, veri yapıları ve ölçme düzeyleri.
03Verilerin düzenlenmesiFrekans, bağıl frekans, birikimli frekans ve sınıflandırılmış veriler.
04Tablolar ve grafiklerHistogram, frekans poligonu ve uygun grafik seçimi.
05Merkezi eğilim ölçüleriAritmetik, ağırlıklı, geometrik ve harmonik ortalama; medyan ve mod.
06Konum ölçüleriÇeyreklikler, desiller, yüzdelikler ve kutu grafiğine giriş.
07Değişkenlik ölçüleriDeğişim aralığı, çeyrekler arası açıklık, varyans, standart sapma, varyasyon katsayısı.
08Dağılımın biçimiMomentler, çarpıklık, basıklık ve betimsel istatistik uygulamaları.
09Olasılık teorisi IDeney, örnek uzay, olaylar, sayma kuralları, permütasyon ve kombinasyon.
10Olasılık teorisi IIKoşullu olasılık, bağımsızlık, toplam olasılık ve Bayes teoremi.
11Rassal değişkenlerOlasılık kütle, yoğunluk ve birikimli dağılım fonksiyonları; beklenen değer ve varyans.
12Kesikli dağılımlar IBernoulli, binom ve Poisson dağılımları; iktisadi uygulamalar.
13Kesikli dağılımlar IIGeometrik, negatif binom ve hipergeometrik dağılımlar.
14Sürekli dağılımlarDüzgün dağılım, normal dağılım, Z dönüşümü ve olasılık hesaplamaları.

Konu sırası ve işleniş hızı, dersin yürütüldüğü dönemde ilan edilen plan doğrultusunda değişebilir.

Öğrenciler için

Ders materyalleri

Formül özetleri, istatistik tabloları ve alıştırmalar.

Mevcut sitedeki PDF dosya adları korunmuştur. Bağlantıların çalışması için ilgili PDF'ler ikt207.htm ile aynı sunucu klasöründe bulunmalıdır.

Nasıl çalışmalı?

Ders öncesinde ilgili notları gözden geçirin; çözümlü örnekleri yardım almadan yeniden çözün ve alıştırmaları düzenli tamamlayın. Sonuçlarınızı yalnızca sayısal olarak değil, iktisadi açıdan da yorumlayın.

Ölçme ve değerlendirme

Ara sınav, yarıyıl sonu ve varsa bütünleme sınavına ilişkin tarihler, kapsam ve başarı notu katkı oranlarında ilgili dönem için yayımlanan resmî duyurular ve ders bilgi paketi esas alınır.

Öğrenmeye devam

Çevrim içi kaynaklar

İstatistik konularını pekiştirmek için güvenilir, açık erişimli ve çoğunlukla İngilizce içerikler.

Açık dersler ve interaktif öğrenme · İngilizce

Özellikle olasılık dağılımlarını, görselleştirmeyi ve istatistiksel çıkarımın temel mantığını öğrenmek için.

Ücretsiz ders kitabı

OpenIntro Statistics

Üniversite düzeyinde istatistiğe giriş, görseller, veri setleri ve çalışma materyalleri.

Kaynağı aç ↗
Üniversite ders notları

Penn State · STAT 200

Açıklamalı istatistik ders notları ve konu bazlı örnekler.

Kaynağı aç ↗
Ders notları + çözümler

MIT OpenCourseWare · 18.05

Olasılık ve istatistik konusunda üniversite ders notları, alıştırmalar ve sınav örnekleri.

Kaynağı aç ↗
Etkileşimli görseller

Seeing Theory · Brown

Olasılık, rassal değişkenler ve dağılımları görselleştiren interaktif uygulamalar.

Kaynağı aç ↗
Video anlatımı

StatQuest

Temel istatistik kavramlarını ve yöntemlerini anlaşılır animasyonlarla açıklayan videolar.

Kaynağı aç ↗
Alıştırma + video

Khan Academy · Statistics

Temel istatistik ve olasılık konularında konu anlatımı, testler ve uygulamalar.

Kaynağı aç ↗

İktisadi veri kaynakları

Gerçek verilerle frekans tabloları, grafikler ve betimsel istatistik uygulamaları yapmak için.

TÜİK · Veri Portalı

Enflasyon, nüfus, işgücü, üretim ve hanehalkı istatistikleri.

Verilere eriş ↗
TCMB · EVDS

Türkiye'ye ilişkin parasal, ekonomik ve finansal zaman serileri.

Verilere eriş ↗
World Bank Open Data

Ülkelere göre kalkınma, ekonomik büyüme, gelir ve sosyal göstergeler.

Verilere eriş ↗
FRED · Federal Reserve Economic Data

Makroekonomik zaman serileri ve görselleştirmeler.

Verilere eriş ↗

Ücretsiz istatistik yazılımları

Bilgisayarda veri düzenleme, özetleme ve analiz için kullanılabilecek araçlar.

jamovi

Grafik arayüzlü, R tabanlı ve ücretsiz istatistik yazılımı.

Resmî indirme sayfası ↗
GNU PSPP

Betimsel istatistik ve farklı istatistiksel analizler için açık kaynaklı yazılım.

Resmî proje sayfası ↗
R Project

İstatistiksel hesaplama, veri analizi ve grafik hazırlama ortamı.

Resmî proje sayfası ↗
gretl

Özellikle iktisat ve ekonometri uygulamalarında kullanılan açık kaynaklı yazılım.

Resmî proje sayfası ↗

Türkçe ve diğer tamamlayıcı kaynaklar

Anadolu Üniversitesi · İstatistik I

Açıköğretim kaynağına ait mevcut bağlantı.

Ders kaynağını aç ↗
Türkiye Açık Ders Malzemeleri

Ekonomi ve istatistik konularında Türkçe üniversite dersleri.

Ekonomide istatistiksel yöntemler ↗
İstatistik video anlatımları · I

Mevcut sayfada bağlantısı bulunan video oynatma listesi.

Videoları izle ↗
İstatistik video anlatımları · II

Mevcut sayfada bağlantısı bulunan ek video oynatma listeleri.

Liste 2 ↗  ·  Liste 3 ↗
İleri düzey ve arşiv bağlantılarını göster

Kaynakça

Temel ve yardımcı kitaplar

Mevcut ders izlencesinde yer alan akademik kaynakların bibliyografik listesi.

  • Ersöz, F., & Ersöz, T. (2022). İstatistik I: Kavram, teori, parametrik testler (6. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  • Gravetter, F. J., & Wallnau, L. B. (2017). Statistics for the behavioral sciences (10th ed.). Cengage Learning.
  • Newbold, P., Carlson, W. L., & Thorne, B. M. (2013). Statistics for business and economics (8th ed.). Pearson.
  • Ross, S. M. (2010). Introductory statistics (3rd ed.). Academic Press.
  • Ross, S. M. (2019). A first course in probability (10th ed.). Pearson.
  • Sharpe, N. R., De Veaux, R. D., & Velleman, P. F. (2015). Business statistics (3rd ed., Global ed.). Pearson.

İletişim

Doç. Dr. Yakup Arı · İktisat Bölümü · Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi